Proton VPN to wybór dla osób, dla których prywatność ma absolutny priorytet. Szwajcarska jurysdykcja, fundacja non-profit jako główny udziałowiec, pełny open source aplikacji na wszystkie platformy i Secure Core routujący ruch przez kraje o silnej ochronie danych.
Cztery kolejne audyty Securitum potwierdzające brak logów, własna infrastruktura serwerowa, protokół Stealth do omijania cenzury i darmowy plan z nielimitowanym transferem. W branży zdominowanej przez grupy kapitałowe (Kape Technologies, Nord Security, Ziff Davis) Proton jest jedyną firmą z fundacją jako właścicielem.
Prędkości są niższe niż u NordVPN i ExpressVPN. Streaming działa nierównomiernie: Netflix USA tak, BBC iPlayer bywa kapryśny, polskie VOD dostępne wyłącznie w planie płatnym. Część lokalizacji działa w modelu Smart Routing, bez fizycznej obecności serwera w danym kraju.
Jeśli szukasz najszybszego VPN-a do streamingu 4K, lepszym wyborem będzie NordVPN. Jeśli zależy Ci na braku limitu urządzeń i najniższej cenie za plan 2-letni, Surfshark sprawdzi się lepiej. Proton to VPN pod kątem prywatności, nie wydajności.
Jak Proton VPN działa na co dzień
Aplikacja działa w pełnej polskiej wersji językowej na Windows, macOS, Android, iOS i Linux. Interfejs jest przejrzysty i mniej rozbudowany niż u NordVPN czy Surfshark – mniej kafelków, mniej powiadomień o droższych planach, mniej elementów odciągających uwagę od samego VPN-a. Dla osób ceniących prostotę to zaleta.
Połączenie z polskim serwerem w Warszawie zajmuje kilka sekund na protokole WireGuard. Po nawiązaniu połączenia VPN działa w tle. Kill switch blokuje ruch w momencie zerwania połączenia, a split tunneling pozwala wyłączyć VPN dla wybranych aplikacji.
W samej aplikacji nie ma agresywnej promocji droższych planów, jak to bywa u Surfshark (Surfshark One/One+) czy NordVPN (Threat Protection Pro). Różnica między planem darmowym a Plus jest widoczna w dostępnych funkcjach, ale aplikacja nie zasypuje powiadomieniami o przejściu na wyższy plan. Wsparcie techniczne przez czat 24/7 po angielsku.
Prywatność i bezpieczeństwo
Proton najpierw zbudował szyfrowaną pocztę Proton Mail, a dopiero w 2017 roku uruchomił VPN. Zespół wywodzi się z CERN, siedziba mieści się w Szwajcarii – kraju bez obowiązku zatrzymywania danych komunikacyjnych i bez członkostwa w sojuszach wywiadowczych Five Eyes i Fourteen Eyes.
Od czerwca 2024 roku głównym udziałowcem spółki Proton AG jest Proton Foundation, szwajcarska fundacja non-profit. Może zablokować wrogie przejęcie i każdą zmianę strategii niezgodną z misją firmy. Sama Proton AG pozostaje spółką nastawioną na zysk, ale każda decyzja właścicielska wymaga zgody fundacji, która działa bez presji zwrotu z kapitału.
Jako jedyny dostawca w rankingu Proton udostępnia pełny open source wszystkich aplikacji klienckich. Kod na Windows, macOS, Linux, Android i iOS jest publicznie dostępny na GitHub. Każdy może go pobrać, zweryfikować i samodzielnie skompilować.
U konkurencji audyt bezpieczeństwa przeprowadza zewnętrzna firma raz na rok. U Protona weryfikacja jest ciągła i otwarta.
Politykę braku logów potwierdzają cztery kolejne audyty Securitum (2022, 2023, 2024 i 2025). Audytorzy potwierdzili, że Proton VPN działa na własnym sprzęcie bare-metal bez hostingu u stron trzecich. Głośne sprawy prawne pokazały, że gdy szwajcarski sąd wydaje nakaz, Proton przekazuje wyłącznie metadane konta (np. datę założenia), a logów aktywności VPN nie ma w ogóle.
Streaming i dostęp do treści
Netflix USA z serwera amerykańskiego zwykle przechodzi. BBC iPlayer bywa blokowany i wymaga przełączenia między kilkoma serwerami brytyjskimi. Disney+ i Max działają, ale nie tak bezbłędnie jak u NordVPN czy Surfshark.
Polskie serwisy VOD z zagranicy działają tylko przez polski serwer w planie Plus. W planie darmowym polski serwer jest dostępny, ale streaming jest na nim zablokowany – Proton jawnie o tym informuje. TVP VOD, Polsat Box Go, Player i WP Pilot wymagają planu płatnego.
NordVPN ma 70+ polskich serwerów w Warszawie, Surfshark dwa (Warszawa i Gdańsk). Proton ma jeden polski serwer w planie Plus. Dla osób, których głównym celem jest streaming polskich treści za granicą, konkurencja ma tu przewagę.
Część lokalizacji w aplikacji działa w modelu Smart Routing: fizyczny serwer stoi w kraju o stabilnej infrastrukturze, ale przypisany IP pochodzi z kraju docelowego. Proton jawnie oznacza takie serwery, co jest uczciwe, ale dla użytkownika oczekującego fizycznej obecności w konkretnym kraju to rozczarowanie.
Funkcje w skrócie
- Secure Core – ruch przechodzi przez dwa serwery, z których pierwszy zawsze znajduje się w Szwajcarii, Islandii lub Szwecji. Nawet przejęcie serwera wyjściowego nie ujawni prawdziwego IP użytkownika.
- Stealth – protokół ukrywający sam fakt korzystania z VPN-a. Przeznaczony do krajów z cenzurą internetową (Chiny, Rosja, Iran).
- Tor over VPN – automatyczne przekierowanie ruchu do sieci Tor po opuszczeniu serwera VPN, bez konieczności instalowania Tor Browser.
- NetShield – blokowanie reklam, trackerów i złośliwych stron na poziomie DNS, z trzema poziomami agresywności. Wymaga aktywnego połączenia VPN (w przeciwieństwie do Threat Protection u NordVPN).
- Kill switch – automatyczne blokowanie ruchu internetowego w momencie zerwania połączenia VPN.
- Split tunneling – wyłączenie VPN dla wybranych aplikacji lub adresów.
- Open source – pełny kod źródłowy wszystkich aplikacji dostępny na GitHub. Jedyny dostawca w rankingu z taką polityką.
- Smart Routing – część lokalizacji z fizycznym serwerem w innym kraju niż widoczny IP. Jawnie oznaczony w aplikacji.
- RAM-only – serwery bez dysków twardych, dane kasowane przy każdym restarcie. Własny sprzęt bare-metal, nie wynajęty.
- Plan darmowy – nielimitowany transfer, serwery w 10 krajach (w tym w Polsce), jedno urządzenie, bez ręcznego wyboru lokalizacji.
Płatności: karta, PayPal, Apple Pay, Google Pay, przelew bankowy, Bitcoin i gotówka wysłana pocztą (w USD, EUR lub CHF). Bitcoin i gotówka wymagają wcześniejszego założenia darmowego konta.
Cena i plany
Proton ma dwa płatne plany VPN oraz plan darmowy.
VPN Plus to plan skierowany do użytkownika VPN-a jako samodzielnej usługi. Przy subskrypcji 2-letniej kosztuje 7,49 zł/msc., przy 12-miesięcznej 9,99 zł/msc., a miesięcznie 24,99 zł. Cena miesięczna jest najniższa w naszym rankingu (NordVPN 38,19 zł, Surfshark 64,98 zł). Dla osób, które nie chcą się wiązać dłuższym kontraktem, to mocny argument. Plan Plus daje dostęp do wszystkich funkcji (w tym Secure Core, Stealth i Tor over VPN), 10 jednoczesnych połączeń i pełną listę serwerów w 145 krajach.
Proton Unlimited łączy VPN z pełnym Proton Mail, Proton Drive, Proton Pass i Proton Calendar. Cena miesięczna to 32,49 zł. Jeśli korzystasz z ekosystemu Proton albo planujesz, Unlimited wychodzi taniej niż kupowanie każdej usługi osobno. Jeśli potrzebujesz wyłącznie VPN-a, Plus jest właściwym wyborem.
Plan darmowy daje nielimitowany transfer i dostęp do serwerów w dziesięciu krajach, ale pozwala na jedno urządzenie jednocześnie. System automatycznie łączy z najszybszym serwerem, bez możliwości ręcznego wyboru lokalizacji. Plan nie obejmuje streamingu, Secure Core, protokołu Stealth ani pełnej listy serwerów. Więcej o bezpłatnych opcjach opisaliśmy w rankingu darmowych VPN.
Cena odnowienia po pierwszym okresie jest wyższa niż cena promocyjna. Wszystkie plany objęte są 30-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy w modelu prorata (zwrot proporcjonalny do niewykorzystanego okresu).
Podsumowanie
Proton VPN ma najsilniejszą strukturę prywatności w rankingu. Szwajcarska jurysdykcja, fundacja non-profit, open source, podwójne routowanie przez bezpieczne kraje i własny sprzęt serwerowy – to nie deklaracje marketingowe, tylko weryfikowalna architektura. Naturalnie trafia do dziennikarzy, aktywistów i osób korzystających z ekosystemu Proton Mail.
Jeśli głównym zastosowaniem jest streaming, NordVPN albo Surfshark sprawdzą się lepiej. Do 4K na kilku urządzeniach i gier online z niskim pingiem też lepiej wybrać konkurencję z szybszym protokołem. Za to cena planu miesięcznego (24,99 zł) bije resztę rankingu.
Pełne porównanie wszystkich dostawców znajdziesz w naszym rankingu VPN.
Ta publikacja zawiera linki afiliacyjne. Jeśli skorzystasz z linku i zdecydujesz się na zakup, otrzymamy prowizję - dla Ciebie nie wiąże się to z żadnym dodatkowym kosztem.
