PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol) to jeden z najstarszych protokołów VPN, opracowany w 1999 roku przez konsorcjum firm z Microsoftem na czele. Był domyślnie wbudowany w systemy Windows od czasów Windows 98 i przez lata stanowił najpopularniejszy sposób łączenia się z VPN. Dziś jest uznawany za niebezpieczny i stopniowo wycofywany z użycia.
Dlaczego PPTP nie jest bezpieczny?
Szyfrowanie PPTP opiera się na 128-bitowym kluczu, a uwierzytelnianie na protokołach z rodziny MS-CHAP, które zostały złamane wiele lat temu. W praktyce oznacza to, że atakujący dysponujący odpowiednimi narzędziami może przechwycić i odszyfrować ruch przesyłany przez PPTP. Sam Microsoft oficjalnie odradza korzystanie z tego protokołu i zaleca przejście na IKEv2, SSTP lub L2TP/IPsec.
Dla porównania: nowoczesne protokoły VPN, takie jak OpenVPN czy WireGuard, stosują szyfrowanie AES-256 lub ChaCha20, które przy obecnej mocy obliczeniowej są praktycznie nie do złamania. PPTP nie zapewnia porównywalnego poziomu ochrony.
Czy ktoś jeszcze korzysta z PPTP?
Mimo słabego bezpieczeństwa, PPTP wciąż się pojawia w kilku scenariuszach. Niektóre darmowe usługi VPN nadal oferują PPTP jako jedyny dostępny protokół, rezerwując bezpieczniejsze opcje (OpenVPN, WireGuard) dla płatnych planów. Jeśli Twój VPN oferuje tylko PPTP, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy.
PPTP bywa też jedyną opcją na bardzo starym sprzęcie (routery, urządzenia sieciowe), który nie obsługuje nowszych protokołów. W takim przypadku PPTP jest lepszy niż brak VPN, ale tylko do zadań, w których bezpieczeństwo nie jest priorytetem.
Wśród dużych dostawców VPN PPTP jest praktycznie martwy. NordVPN wycofał wsparcie dla PPTP i L2TP ze swoich serwerów. ExpressVPN i Surfshark nie oferują PPTP. Proton VPN również go nie wspiera.
Jedyna zaleta PPTP: szybkość
PPTP jest najszybszym protokołem VPN. Słabsze szyfrowanie oznacza mniej obliczeń, a co za tym idzie, minimalny wpływ na prędkość połączenia. To jedyny scenariusz, w którym PPTP wypada lepiej od konkurencji.
Problem w tym, że ta szybkość wynika wprost z braku porządnego zabezpieczenia. Nowoczesne protokoły (szczególnie WireGuard) oferują prędkości zbliżone do PPTP przy nieporównanie lepszym szyfrowaniu, więc argument szybkościowy stracił na znaczeniu.
Jakiego protokołu VPN użyć zamiast PPTP?
Każdy nowoczesny protokół VPN jest lepszym wyborem niż PPTP. W praktyce wybór sprowadza się do dwóch opcji.
WireGuard to najnowszy i najszybszy bezpieczny protokół VPN. Jest lekki, prosty w implementacji i oferuje doskonałe prędkości przy silnym szyfrowaniu (ChaCha20). Większość dużych dostawców VPN (NordVPN jako NordLynx, Surfshark, Proton VPN) używa WireGuard lub jego wariantów jako domyślnego protokołu. ExpressVPN stosuje własny protokół Lightway, oparty na podobnych założeniach (lekkość, szybkość, silne szyfrowanie).
OpenVPN to sprawdzony, open-source’owy protokół z wieloletnią historią audytów bezpieczeństwa. Jest wolniejszy od WireGuard, ale nadal znacznie bezpieczniejszy od PPTP. Dostępny praktycznie u każdego dostawcy VPN.
Jeśli z jakiegoś powodu potrzebujesz protokołu wbudowanego w system (bez instalowania aplikacji VPN), na Windowsie dostępny jest SSTP, a na macOS i iOS IKEv2. Oba są bezpieczniejsze od PPTP. Apple wycofało wsparcie dla PPTP w macOS Sierra (2016), oferując w zamian właśnie IKEv2 i L2TP/IPsec.
Najczęściej zadawane pytania
Czy PPTP jest bezpieczny?
Nie. Protokoły uwierzytelniania PPTP (MS-CHAP) zostały złamane, a 128-bitowe szyfrowanie nie spełnia współczesnych standardów. Microsoft oficjalnie odradza korzystanie z PPTP.
Jakiego protokołu VPN użyć zamiast PPTP?
WireGuard (najszybszy i nowoczesny) lub OpenVPN (sprawdzony, open-source). Oba oferują szyfrowanie AES-256 lub ChaCha20. Na systemach bez możliwości instalacji aplikacji VPN: IKEv2 (macOS, iOS) lub SSTP (Windows).
Dlaczego PPTP jest taki szybki?
Bo stosuje słabsze szyfrowanie (128-bit zamiast 256-bit), co wymaga mniej obliczeń. To jednocześnie jego jedyna zaleta i główna wada. WireGuard oferuje porównywalną szybkość przy znacznie lepszym zabezpieczeniu.
Ten artykuł może zawierać linki afiliacyjne. Kiedy kupujesz za ich pośrednictwem, otrzymujemy prowizję, która pomaga nam utrzymać redakcję. Prowizja nie wpływa na naszą ocenę produktów ani na cenę, którą zapłacisz.
